معماری بیزانس(3)


ایزنیک :شهر موزه میراث دوران هیلینستیک
نظیر تمام شهرهای دیگر هلنستیک ، ایزنیک نیز اثر طراح شهرها و معمار مشهور هیپودوموس است. ایزنیک در دوران گسترش مسیحیت جزو شهرهای پیشتاز محسوب می شود. این اثر تاریخی که در آنادولو جزو مهمترین آثار رومیاست مهمترین بنای باقیمانده از دوران بیزانس است که کلیسای محل جمع شدن 7 مشاور سوفیا می باشد. بدنبال فتح قلعه های اطراف شهر بدست عشیرت کایی بویو ، امید فرمانده نیکارا از بیزانس قطع شده و درسال 1331 ایزنیک به اورهان بی تسلیم می شود وشهر یک مدتی مرکز آقایی بوده است. اورهان بی بعدا از طرف کارا خلیل پاشا بعنوان کدخدای ایزنیک منصوب شد و ایزنیک دراین دوره بصورت یک مرکز علمی در آمد. اسم شهر که قبلا نیجه (نام گل) بوده بعدا از طرف ترکها به ایزنیک تغییر یافته است .
آسوس :2000 سال بعد نیز پابرجاست و از آن استفاده می شود.
بنای تئاتر آنتیک آسوس بدنبال چهار سال فعالیت و تلاش هویدا شد. در مناطق حفاری شده فکروپول سفال و جعبه های متعلق به صدای پنج و ششم قبل از میلاد در قبور یافت شد. باقیمانده های انسانهای داخل مزار و هدایای داخل مزارها به موزه چان قلعه تسلیم شد. پس از 2000 سال از بنای تئاتر به منظوراستفاده مجدد در سال 1996 بازسازی و ظرفیت آن 1500 نفر است. بازسازی موزائیکها ، سقف و ستونهای زیر مقبره آتفا هنوز هم ادامه دارد. آسوس که بدنبال حفاریهای سال 1995 پدیدار شد در تاریخ 26 ایلول 1998 بعنون محل اپرا و باله ویزه دولت به مجموعه های فرهنگی و هنری اضافه شد.
برگاما :قرار گاه نظامی برخی دورانها
تاریخ شهر برگاما در حوزه بکیر چای به حدود 3000سال پیش از میلاد می رسد.اسکندر به دویست و سیزده سال استقلال پرسها خاتمه دارد و تاریخ برگاما تغییر یافت . پس از مرگ اسکندر زنرال او لی سی ملخوس این شهر را به شکل یک اردوگاه نظامی در می آورد. تاریخ برگاما پر از فتوح در جنگ عیه گالاتها و سوری ها است. مقبره آتفا پر است از بناهای یاد بود این پیروزیها ، کتابخانه بنا شده در زمان ایومنس دوم حاوی کتابهای معروفترین دانشمندان آن زمان ارسطو و تئوپنیروستو است که از کتابخانه های باستانی شناخته شده دنیاست. قدیمی ترین مقبره شناخته شده برگاما، مقبره آتناست که مربوط به چهار صد سال پیش از میلاد مسیح است. مقبره هائی که امروز فقط پایه های آنها باقی است زمانهایی محل نمایش کلکسیون های هنری پادشاهان برگاما ، اشیاء وقفی و سلاحهای دشمنانشان یعنی گالاتها بود.
مقبره آپولون سمینتئوس :موزه زمستانها بسته است ولی مقبره همیشه باز است
مقبره آپولون سمینتئوس که در گل پینار چاناک قلعه واقع است ، اثر مهمی چه از جهت معماری آن و چه از جهت هیکل تراشهای آن است. پروزه بازسازی بنا واطراف مقبره از سال 1998 شروع و ادامه دارد. پروزه را پروفسور دکتر جوشکون اوز گونل استاد باستانشناسی دانشکده زبان ، تاریخ و جغرافیای دانشگاه آنکارا اجرا می کند. بدنبال حفاریهای سال 1866 مقبره همینطوری رها شده و بر روی آن کارخانه روغن زیتون بنا شده است و بعنون باغچه از حوزه مقبره استفاده شده و مرمرها بعلت شستشوی مکرر سفید شده و حکاری های آنها از بین رفته است.

موزائیک کاری:
یکی از هنرهای ویژه بیزانس هنر موزائیک کاری است. این هنر سابقه طولانی در سرزمینهای شرقی، به خصوص در تمدن سومری دارد. در دوره بیزانس بهترین نمونه های موزائیک بر سطوح دیواره داخلی کلیساها کار شده است. در این دوره سطوح دیوارها را با سنگهای الوان و ریز در طرحهای متنوع موزائیک کاری می کردند. به عبارتی موزائیک قرار دادن قطعات ریز سنگ الوان و ایجاد نقشهای مختلف در دیوارها. از نمونه های شاخص موزائیک کاری باید به موزائیک های داخلی کلیسا ایاصوفیه اشاره نمود که در آن روزگار نخستین تلألؤ زرین فام موزائیک کاری ها، نمای قابل توجهی را به ساختمان می بخشیده است. و نمونه ای از این موزائیک کاری ها، داخل کلیسای سان ویتاله در راونا است که ژوستی نین و ملازمان او را نشان می دهد و همچنین موزائیک کاری داخل کلیسای سان مارکو است که صحنه های سفر آفرینش را نمایش می دهد. هنر موزائیک به خدی در بیزانس رایج گردید و به تکامل رسید که به عنوان یکی از اصلی ترین هنرهای این امپراتوری شناخته شده است.
همزمان با این دوره در ایران دوره ساسانی هم موزائیکهای قابل توجهی در ایوان موزائیک شهر بیشاپور یافت شده است که احتمالاً نشانی است بر تأثیر گذاری متقابل. موزه موزائیک آنتالیا: یکی از موزه های بسیار معروف موزائیک دنیا
یکی از مکانهایی که مورد توجه کسانی است که میخواهند از زندگی روزمره گذشته اطلاعاتی کسب کنند. بویزه موزائیکهای این موزه موزائیک در یک حد اعجاب آوری و زیبایی نشانه هایی از زندگانی دوران دوم باستان را دارا بوده و بخوبی حفظ شده است. این موزائیک (نشان میدهد که تیر شکار حیوانات چطور ساخته می شد . اشعاره فصول سال و قهرمانهای آنان کی بوده است. همچنین در این موزه آثاری از دورن هیتیتها و اسور بصورت قلم کاری روی سنگ ، طلا و آثار ساخته شده و از جنسهای مختلف وجود دارد.
قسمتی از موزائیک ها تخریب شده است اما این سبب نمی شود که این موزه جزو موزه ای برتر موزائیک دنیا نباشد. یکی از موزائیکهای غیر قابل قیمت گذاری این موزه موزائیک فصول سال ساخته شده به سال 200میلادی است.
نمونه ای از موزائیک کاری کلیسای سان مارکو و سان ویتاله

نقاشی بیزانسی:
نقاشی این دوره را باید در بحثی جداگانه بررسی کرد ولیکن به طور مختصر باید اشاره نمود که در مقایسه با معماری از پیشرفت چندانی برخوردارنبود، و به عبارتی تا حدودی فراموش شده بود (البته در قرن هشتم و نهم میلادی)، در این زمان عقاید شمایل شکنی فوق العاده مورد توجه قرار گرفت. چون در کتاب مقدس نقاشی و ساختن تندیس ها در خانه خدا مغایر با آیین مسیحیت بود. به همین علت بسیاری از هنرمندان بیزانس را به سوی غرب ترک گفته و برخی نیز به اجبار حرفه خویش را تغییر دادند. لذا آثار نقاشی در زمینه غیر مذهبی بسیار اندک و توسط افراد گمنام انجام می شد، تا اینکه در قرن یازدهم میلادی نخستین آثار بیزانس را در «کلیسای دافنه» (دافنی) در یونان مشاهده می کنیم که نشانگر سادگی، افتخار و شکوه کلاسیک است و توسط هنرمند بیزانسی به نماشی درآمده است و باز هم با ایمان بیزانسی مخلوط شده است.
ایزنیک :شهر موزه میراث دوران هیلینستیک
نظیر تمام شهرهای دیگر هلنستیک ، ایزنیک نیز اثر طراح شهرها و معمار مشهور هیپودوموس است. ایزنیک در دوران گسترش مسیحیت جزو شهرهای پیشتاز محسوب می شود. این اثر تاریخی که در آنادولو جزو مهمترین آثار رومیاست مهمترین بنای باقیمانده از دوران بیزانس است که کلیسای محل جمع شدن 7 مشاور سوفیا می باشد. بدنبال فتح قلعه های اطراف شهر بدست عشیرت کایی بویو ، امید فرمانده نیکارا از بیزانس قطع شده و درسال 1331 ایزنیک به اورهان بی تسلیم می شود وشهر یک مدتی مرکز آقایی بوده است. اورهان بی بعدا از طرف کارا خلیل پاشا بعنوان کدخدای ایزنیک منصوب شد و ایزنیک دراین دوره بصورت یک مرکز علمی در آمد. اسم شهر که قبلا نیجه (نام گل) بوده بعدا از طرف ترکها به ایزنیک تغییر یافته است .
آسوس :2000 سال بعد نیز پابرجاست و از آن استفاده می شود.
بنای تئاتر آنتیک آسوس بدنبال چهار سال فعالیت و تلاش هویدا شد. در مناطق حفاری شده فکروپول سفال و جعبه های متعلق به صدای پنج و ششم قبل از میلاد در قبور یافت شد. باقیمانده های انسانهای داخل مزار و هدایای داخل مزارها به موزه چان قلعه تسلیم شد. پس از 2000 سال از بنای تئاتر به منظوراستفاده مجدد در سال 1996 بازسازی و ظرفیت آن 1500 نفر است. بازسازی موزائیکها ، سقف و ستونهای زیر مقبره آتفا هنوز هم ادامه دارد. آسوس که بدنبال حفاریهای سال 1995 پدیدار شد در تاریخ 26 ایلول 1998 بعنون محل اپرا و باله ویزه دولت به مجموعه های فرهنگی و هنری اضافه شد.
برگاما :قرار گاه نظامی برخی دورانها
تاریخ شهر برگاما در حوزه بکیر چای به حدود 3000سال پیش از میلاد می رسد.اسکندر به دویست و سیزده سال استقلال پرسها خاتمه دارد و تاریخ برگاما تغییر یافت . پس از مرگ اسکندر زنرال او لی سی ملخوس این شهر را به شکل یک اردوگاه نظامی در می آورد. تاریخ برگاما پر از فتوح در جنگ عیه گالاتها و سوری ها است. مقبره آتفا پر است از بناهای یاد بود این پیروزیها ، کتابخانه بنا شده در زمان ایومنس دوم حاوی کتابهای معروفترین دانشمندان آن زمان ارسطو و تئوپنیروستو است که از کتابخانه های باستانی شناخته شده دنیاست. قدیمی ترین مقبره شناخته شده برگاما، مقبره آتناست که مربوط به چهار صد سال پیش از میلاد مسیح است. مقبره هائی که امروز فقط پایه های آنها باقی است زمانهایی محل نمایش کلکسیون های هنری پادشاهان برگاما ، اشیاء وقفی و سلاحهای دشمنانشان یعنی گالاتها بود.
مقبره آپولون سمینتئوس :موزه زمستانها بسته است ولی مقبره همیشه باز است
مقبره آپولون سمینتئوس که در گل پینار چاناک قلعه واقع است ، اثر مهمی چه از جهت معماری آن و چه از جهت هیکل تراشهای آن است. پروزه بازسازی بنا واطراف مقبره از سال 1998 شروع و ادامه دارد. پروزه را پروفسور دکتر جوشکون اوز گونل استاد باستانشناسی دانشکده زبان ، تاریخ و جغرافیای دانشگاه آنکارا اجرا می کند. بدنبال حفاریهای سال 1866 مقبره همینطوری رها شده و بر روی آن کارخانه روغن زیتون بنا شده است و بعنون باغچه از حوزه مقبره استفاده شده و مرمرها بعلت شستشوی مکرر سفید شده و حکاری های آنها از بین رفته است.

موزائیک کاری:
یکی از هنرهای ویژه بیزانس هنر موزائیک کاری است. این هنر سابقه طولانی در سرزمینهای شرقی، به خصوص در تمدن سومری دارد. در دوره بیزانس بهترین نمونه های موزائیک بر سطوح دیواره داخلی کلیساها کار شده است. در این دوره سطوح دیوارها را با سنگهای الوان و ریز در طرحهای متنوع موزائیک کاری می کردند. به عبارتی موزائیک قرار دادن قطعات ریز سنگ الوان و ایجاد نقشهای مختلف در دیوارها. از نمونه های شاخص موزائیک کاری باید به موزائیک های داخلی کلیسا ایاصوفیه اشاره نمود که در آن روزگار نخستین تلألؤ زرین فام موزائیک کاری ها، نمای قابل توجهی را به ساختمان می بخشیده است. و نمونه ای از این موزائیک کاری ها، داخل کلیسای سان ویتاله در راونا است که ژوستی نین و ملازمان او را نشان می دهد و همچنین موزائیک کاری داخل کلیسای سان مارکو است که صحنه های سفر آفرینش را نمایش می دهد. هنر موزائیک به خدی در بیزانس رایج گردید و به تکامل رسید که به عنوان یکی از اصلی ترین هنرهای این امپراتوری شناخته شده است.
همزمان با این دوره در ایران دوره ساسانی هم موزائیکهای قابل توجهی در ایوان موزائیک شهر بیشاپور یافت شده است که احتمالاً نشانی است بر تأثیر گذاری متقابل. موزه موزائیک آنتالیا: یکی از موزه های بسیار معروف موزائیک دنیا
یکی از مکانهایی که مورد توجه کسانی است که میخواهند از زندگی روزمره گذشته اطلاعاتی کسب کنند. بویزه موزائیکهای این موزه موزائیک در یک حد اعجاب آوری و زیبایی نشانه هایی از زندگانی دوران دوم باستان را دارا بوده و بخوبی حفظ شده است. این موزائیک (نشان میدهد که تیر شکار حیوانات چطور ساخته می شد . اشعاره فصول سال و قهرمانهای آنان کی بوده است. همچنین در این موزه آثاری از دورن هیتیتها و اسور بصورت قلم کاری روی سنگ ، طلا و آثار ساخته شده و از جنسهای مختلف وجود دارد.
قسمتی از موزائیک ها تخریب شده است اما این سبب نمی شود که این موزه جزو موزه ای برتر موزائیک دنیا نباشد. یکی از موزائیکهای غیر قابل قیمت گذاری این موزه موزائیک فصول سال ساخته شده به سال 200میلادی است.
نمونه ای از موزائیک کاری کلیسای سان مارکو و سان ویتاله

نقاشی بیزانسی:
نقاشی این دوره را باید در بحثی جداگانه بررسی کرد ولیکن به طور مختصر باید اشاره نمود که در مقایسه با معماری از پیشرفت چندانی برخوردارنبود، و به عبارتی تا حدودی فراموش شده بود (البته در قرن هشتم و نهم میلادی)، در این زمان عقاید شمایل شکنی فوق العاده مورد توجه قرار گرفت. چون در کتاب مقدس نقاشی و ساختن تندیس ها در خانه خدا مغایر با آیین مسیحیت بود. به همین علت بسیاری از هنرمندان بیزانس را به سوی غرب ترک گفته و برخی نیز به اجبار حرفه خویش را تغییر دادند. لذا آثار نقاشی در زمینه غیر مذهبی بسیار اندک و توسط افراد گمنام انجام می شد، تا اینکه در قرن یازدهم میلادی نخستین آثار بیزانس را در «کلیسای دافنه» (دافنی) در یونان مشاهده می کنیم که نشانگر سادگی، افتخار و شکوه کلاسیک است و توسط هنرمند بیزانسی به نماشی درآمده است و باز هم با ایمان بیزانسی مخلوط شده است.